Klimaatkanalen – inzet van historische kanalen voor ruimtelijke adaptatie

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
2019
Nederland

De laatste twee decennia is in het kader van het Deltaprogramma veel onderzoek verricht naar ‘Ruimte voor de rivier’, ‘Ecologisch beekherstel’ en ‘Building with Nature’. Daarin is de fysieke en mentale ruimte voor kanalen onderbelicht gebleven, terwijl in Nederland maar liefst 6.500 kilometer aan kanalen ligt. Deze kanalen waren de ‘hoogspanningskabels’ van vroeger, uit de tijd van Koning Willem I, zijn kenmerkend voor ons landschap en hebben een grote cultuurhistorische waarde.

Aan de hand van het concept Klimaatkanalen werkt CAS een wervend voorbeeld uit van een gebiedsgerichte, integrale systeemaanpak voor ruimtelijke adaptatie, om toekomstige klimaatextremen als droogte, hitte en wateroverlast het hoofd te bieden. De ‘hoogspanningskabels’ van vroeger bieden uitkomst in een veranderd klimaat, bijvoorbeeld door het benutten van de natuurlijke sponswerking van kanaal en omgeving, de afvoer van toenemend kwelwater of het opvangen van extreme piekbuien. Mitigatie en adaptatie komen samen door te kijken naar de kansen voor aquathermie. Opwarmend kanaalwater kan tijdens toekomstige hete zomers worden opgeslagen in de bodem en worden gebruikt om huizen te verwarmen.

Cultuurhistorie, de historische kanalen, en het natuurlijk systeem van bodem en landschap bieden aanknopingspunten en oplossingsrichtingen voor een veranderend klimaat.

Klik hier om het interactieve kaartverhaal over Klimaatkanalen te bekijken.

Partners